Blogger Widgets

Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 2017

Κυριακή, 19 Φεβρουαρίου 2017

'' Ένας αριθμός ''       Άντον Τσέχωφ


βιογραφικά στοιχεία


Σπουδαίος ρώσος συγγραφέας από τους κορυφαίους της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Γεννήθηκε το 1860 στο Ταγκανρόκ της Αζοφικής. Πέρασε δύσκολα παιδικά χρόνια. Ήταν αναγκασμένος να δουλεύει στο μαγαζί του πατέρα του, παράλληλα με το σχολείο. Παρόλα τα οικονομικά προβλήματα κατάφερε να σπουδάσει Ιατρική στη Μόσχα. Ένα χρόνο πριν πάρει το πτυχίο του εκδίδει και το πρώτο του βιβλίο με τίτλο Παραμύθια της Μελπομένης.
Έως τότε, δημοσίευε κείμενα του σε περιοδικά και εφημερίδες της Μόσχας και της Πετρούπολης. Βέβαια, κατά την διάρκεια της συγγραφικής του καριέρας συνεργαζόταν αρκετά συχνά με λογοτεχνικά περιοδικά. Ο Τσέχωφ στη ζωή του είχε δύο αγάπες. Όπως έλεγε κι ο ίδιος, την «ερωμένη» του (λογοτεχνία) και τη «νόμιμη γυναίκα» του (Ιατρική).

Ασχολήθηκε και με τα δύο με εξαιρετική επιτυχία, με αληθινή αγάπη και υπευθυνότητα. Ως γιατρός βοηθούσε τους ανήμπορους, νοιαζόταν πραγματικά γιά εκείνους που υπέφεραν και έκανε ότι μπορούσε γιά να τους γιατρέψει. Βαθιά ανθρωπιστής και παρά τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε (είχε προσβληθεί από φυματίωση), δεν δίστασε να ταξιδέψει έως την Σιβηρία γιά να παρακολουθήσει τις συνθήκες επιβίωσης των φυλακισμένων στο νησί Σαχαλίνη.

Σταθερός στις αξίες και τα «Πιστεύω» του πολεμούσε κάθε μορφής αδικία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η παραίτηση του από μέλος της Ρωσικής Ακαδημίας ως ένδειξη διαμαρτυρίας γιά την ακύρωση της εκλογής του φίλου του Γκόργκι από τον τσάρο Νικόλαο Β ΄. Στη λογοτεχνία, άρχισε να ξεχωρίζει όταν δημοσίευσε σε λογοτεχνικό περιοδικό το έργο του Θάλαμος 6, που συγκλόνισε το αναγνωστικό κοινό. Το 1898 ανέβηκε από το Θέατρο Τέχνης το έργο του Ο Γλάρος, γνωρίζοντας τεράστια επιτυχία και προσφέροντας την αναγνώριση στο συγγραφέα. Το Θέατρο Τέχνης υπήρξε σταθμός στη καριέρα του Τσέχωφ. Μετά την παράσταση του Γλάρου ανεβαίνει Ο θείος Βάνιας, ενώ το 1901 παίζονται Οι Τρεις Αδερφές και τρία χρόνια αργότερα Ο Βυσσινόκηπος. Όλα γνωρίζουν τον θρίαμβο. Πέρα, όμως από τα θεατρικά ο Τσέχωφ έγραψε και διηγήματα.

Μερικά από τα γνωστά έργα του είναι: Στο σούρουπο (Βραβείο Πούσκιν), Η στέπα, Η κυρία με το σκυλάκι, Στο φαράγγι, Ο επίσκοπος, Η αρραβωνιαστικά, κ.α. Τα έργα του Τσέχωφ έχουν ιδιαίτερα αγαπηθεί και στη χώρα μας. Πολλές φορές έχουν μεταφραστεί και διασκευαστεί γιά την ελληνική σκηνή και μεγάλοι έλληνες ηθοποιοί τα έχουν ερμηνεύσει μοναδικά.
Ο Άντον Τσέχωφ πέθανε το 1953 σε ηλικία μόλις 44 ετών.

Διαβάστε, επίσης,

Διαβάστε το διήγημα:  ''Η ψυχούλα'' του Α. Τσέχωφ

Κ. Γ. Καρυωτάκης, Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα


Φύλλο εργασίας
1.       Να εντοπίσετε στο ποίημα λέξεις που προσδιορίζουν τον τόπο και τον χρόνο.
2.      Ποιο είναι το θέμα του ποιήματος;
3.      Να εντοπίσετε τις θεματικές ενότητες και να δώσετε από έναν πλαγιότιτλο σε καθεμία από αυτές.
4.      Να σχολιάσετε την εικόνα που συνοδεύει το κείμενο στο βιβλίο σας και να εξετάσετε τον τρόπο με τον οποίο «συνομιλεί με το κείμενο.
5.      Τι συμβολίζουν τα τριαντάφυλλα, κατά τη γνώμη σας;
6.      Να εντοπίσετε τα εκφραστικά μέσα που χρησιμοποιεί ο ποιητής.
ú  Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα
ú  Κάποια χρυσή, λεπτότατη στους δρόμους ευωδιά
ú  Ηλεκτρισμένη …την ατμόσφαιρα.
ú  Η σκέψις, τα ποιήματα, βάρος περιττό.
ú  Έχω κάτι σπασμένα φτερά
7.      Ποια ατμόσφαιρα δημιουργούν τα παραπάνω εκφραστικά μέσα και ποια είναι τα συναισθήματα του Καρυωτάκη;
8.      Ποια ερωτήματα συσσωρεύονται στο τέλος του ποιήματος; Απαντάει σ’ αυτά το ποιητικό υποκείμενο;
9.      Να σχολιάσετε το διαφορετικό ύφος των στροφών του ποιήματος.
10.   Γιατί ο Καρυωτάκης χρησιμοποιεί α’ ενικό πρόσωπο;
11.    Να σχολιάσετε τη στιχουργική μορφή του ποιήματος.
12.   Το ποίημα είναι παραδοσιακό ή μοντέρνο; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
13.   Το ποίημα ανήκει στη συλλογή «Ελεγεία και Σάτιρες». Να εντοπίσετε τον ελεγειακό και σατιρικό τόνο του ποιήματος.
14.   Στον συμφραστικό πίνακα της Ανεμόσκαλας εντοπίσαμε τα παρακάτω αποσπάσματα από τα ποιήματα του Καρυωτάκη για τις λέξεις νύχτα, λύπη, ταξίδι. Ποια είναι τα συμπεράσματά σας για τη χρήση των λέξεων αυτών από τον ποιητή στο έργο του; Ποια είναι η ιδιαίτερη σημασία τους για τον ποιητή;

νύχτα (32 εμφανίσεις)
ú  —πόσος καιρός!— τα χάιδεψες μια νύχτα· | και σα ν’ ακούς εντός σου να σαλεύει
ú  Νύχτα | Στο Γιάννη Μούργελα Είναι αξημέρωτη νύχτα η ζωή.
ú  κλαίνε οι αμανέδες στις ταβέρνες | τη νύχτα την αστρόφεγγη | που θα ’πρεπε η αγάπη
ú  θύμηση ανεξάλειπτη μιας εκθαμβωτικής | νύχτας, που περιπάτησα στη μυθική πλατεία
ú  σαν φοβέρα, | και η χαρά εχάθηκε στης νύχτας το σκοτάδι. | Από το φόβο σώπασε η
ú  λάμπουνε —σαν μαγικά αστέρια | στης νύχτας το τρισκόταδο— ολόασπρα, αφράτα
ú  Venezia | Απλώνεται ηδονικά στης νύχτας την αγκάλη | η παιχνιδιάρα Βενετιά. Το κάθε
λύπη (18 εμφανίσεις)
ú  προς τα δάκρυα του | κι η μυρωμένη λύπη των τριαντάφυλλων | το δρόμο της θα πάρει.
ú  πάντα οι γιοι | μητέρα που γνωρίσανε τη Λύπη. | Το γέλιο του απαλότερου σκοπού,
ú  Είναι ζωή, θα λέω, το φέρετρο όπου | λύπη, χαρά τελειώνουνε του ανθρώπου.
ú  ή κρατήστε τα κτυπήματά σας. | Λυπηθείτε τα δυστυχισμένα αυτά θύματα | που
ú  και γύρω μου | θα καθίσουν βαθιά λυπημένες. | Φοβισμένα σπουργίτια τα μάτια τους,
ú  φτωχή καρδιά, θανάσιμα μα αιώνια λυπημένη· | όταν, φτασμένη απάνω στον ορίζοντα,
ú  και τα σημάδια της αρετής τους. | Λυπημένοι που εζήσαμε | και δεν εμοιραστήκαμε τον
ú  όλες αυτές τις τίγρεις που δίχως λύπηση | ξεσχίζουν το στήθος της μητέρας τους…
ú  το τριγυρίζουν πόθοι, | τη λέξη τη λυπητερή θα βρω | που ακόμα δεν ειπώθη.
ú  μεθούνε. | Μα εγώ θα γράψω μια λυπητερή | μπαλάντα στους ποιητές άδοξοι που ’ναι.
ταξίδι (7 εμφανίσεις)
ú  Και η δεύτερη: «Έλα! ω, έλα στο ταξίδι των ονείρων, πέρα από το δυνατό, πέρα
ú  Τελευταίο ταξίδι | Καλό ταξίδι, αλαργινό καράβι μου, στου απείρου
ú  Τελευταίο ταξίδι | Καλό ταξίδι, αλαργινό καράβι μου, στου απείρου | και στης νυχτός
ú  πια δε μπορούμε, | δεν ορίζουμε πια το ταξίδι μας. | Ένα θάνατο πάρε και δώσε.
ú  δεν άξιζε | το σκληρό μας, αβέβαιο ταξίδι. | Σα φιλί, σαν εκείνα που αλλάζαμε,
ú  για ποιές αγάπες | για ποιό ταξίδι ονειρευτό.
ú  μου, | με τ’ όνειρο που εσβήστη, ταξιδιώτης. | Προσκυνητής θα πάω κατά το σπίτι σου

15.   Ακολουθεί το ποίημα του Κώστα Καρυωτάκη «Τελευταίο ταξίδι».

Kαλό ταξίδι, αλαργινό καράβι μου, στου απείρου
και στης νυχτός την αγκαλιά, με τα χρυσά σου φώτα!
Nα 'μουν στην πλώρη σου ήθελα, για να κοιτάζω γύρου
σε λιτανεία να περνούν τα ονείρατα τα πρώτα.

H τρικυμία στο πέλαγος και στη ζωή να παύει,
μακριά μαζί σου φεύγοντας πέτρα να ρίχνω πίσω,
να μου λικνίζεις την αιώνια θλίψη μου, καράβι,
δίχως να ξέρω πού με πας και δίχως να γυρίσω!

Να απαντήσετε στα ακόλουθα ερωτήματα.

ú  Ποιο είναι το θέμα του ποιήματος;
ú  Πού βρίσκεται το ποιητικό υποκείμενο;
ú  Ποια είναι τα συναισθήματα του ποιητικού υποκειμένου;
ú  Να εντοπίσετε ομοιότητες και διαφορές με το ποίημα «Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα» : α) στη θεματική, β) στη μορφή.

16.   Να γράψετε ένα δικό σας αισιόδοξο ποίημα (παραδοσιακό ή μοντέρνο) με θέμα τον έρωτα ή ένα ταξίδι.





δικτυογραφία






πηγή φωτογραφίας

Τετάρτη, 15 Φεβρουαρίου 2017

Marcel Proust, Διαβάζοντας


Το 1906 ο Μαρσέλ Προυστ έγραψε τον πρόλογο σε μετάφραση έργου του Τζων Ράσκιν, σημαντικού άγγλου κριτικού τέχνης της βικτωριανής εποχής. Το κείμενο είναι γραμμένο με τον γνωστό τρόπο του Προυστ, που θυμίζει το αριστούργημά του Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, και περιέχει πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία.

Δεν υπάρχουν ίσως μέρες της παιδικής μας ηλικίας που να τις ζήσαμε τόσο έντονα, όσο εκείνες που νομίσαμε πως τις αφήσαμε να περάσουν χωρίς να τις ζήσουμε, όσο εκείνες που περάσαμε μ’ ένα βιβλίο αγαπημένο. Όλα όσα —όπως φαινόταν τότε— τις γέμιζαν για τους άλλους και που εμείς παραμερίζαμε σαν ένα τιποτένιο εμπόδιο μπροστά σε μια θεσπέσια απόλαυση: το παιχνίδι, για το οποίο ερχόταν να μας ξεσηκώσει κάποιος φίλος, πάνω στο πιο ενδιαφέρον σημείο του βιβλίου, η μέλισσα ή η ηλιαχτίδα που μας ενοχλούσαν και μας ανάγκαζαν να σηκώσουμε τα μάτια μας από τη σελίδα ή ν’ αλλάξουμε θέση, το κολατσιό που μας φορτώνανε και παρατούσαμε δίπλα μας, πάνω στο μπάγκο, χωρίς να τ’ αγγίξουμε, ενώ έσβηνε πάνω από το κεφάλι μας ο ήλιος στον γαλάζιο ουρανό, το βραδινό φαγητό για το οποίο έπρεπε να γυρίσουμε σπίτι και που όσο κρατούσε δεν είχαμε τίποτ’ άλλο στο νου μας παρά ν’ ανεβούμε πάνω να τελειώσουμε, αμέσως μετά, το κεφάλαιο που αφήσαμε στη μέση, όλα αυτά η ανάγνωση θα έπρεπε κανονικά να μας εμποδίσει ν’ αντιληφθούμε πόσο ενοχλητικά ήταν, κι όμως τα χάραζε μέσα μας σα μιαν ανάμνηση τόσο γλυκιά (και πιο πολύτιμη μάλιστα, όπως κρίνουμε σήμερα, απ’ όσα διαβάζαμε τότε με αγάπη) που αν τύχει, ακόμα και σήμερα, να ξεφυλλίσουμε τ’ αλλοτινά εκείνα βιβλία, δεν είναι πια παρά σα τα μοναδικά ημερολόγια που φυλάξαμε από τις μέρες που έφυγαν, ελπίζοντας να δούμε να καθρεφτίζονται, πάνω στις σελίδες τους, τα σπίτια και οι λιμνούλες που δεν υπάρχουν πια.
Ποιος δεν θυμάται σαν και μένα όσα διάβαζε μέσα στις διακοπές και που πήγαινε να κρύψει διαδοχικά μέσα σ’ όλες εκείνες τις ώρες της μέρας, τις αρκετά ήρεμες κι απαραβίαστες, που θα μπορούσαν να τους προσφέρουν κάποιο άσυλο.

Μαρσέλ Προυστ, Διαβάζοντας (μέρες ανάγνωσης). Με μια εισαγωγή, ένα επίμετρο και σημειώσεις, μτφρ. Πέτρος Παπαδόπουλος & Κώστας Τσιταράκης, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 1985, σ. 19-20.



πηγή φωτογραφιών


Τρίτη, 14 Φεβρουαρίου 2017

Μ. Πολυδούρη - Ε. Μπράουνιγκ



Μαρία Πολυδούρη, Μόνο γιατί μ'αγάπησες

Δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες
στα περασμένα χρόνια.
Και σε ήλιο, σε καλοκαιριού προμάντεμα
και σε βροχή, σε χιόνια,
δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες.

Μόνο γιατί με κράτησες στα χέρια σου
μια νύχτα και με φίλησες στο στόμα,
μόνο γι’ αυτό είμαι ωραία σαν κρίνο ολάνοιχτο
κ’ έχω ένα ρίγος στην ψυχή μου ακόμα,
μόνο γιατί με κράτησες στα χέρια σου.

Μόνο γιατί τα μάτια σου με κύτταξαν
με την ψυχή στο βλέμμα,
περήφανα στολίστηκα το υπέρτατο
της ύπαρξής μου στέμμα,
μόνο γιατί τα μάτια σου με κύτταξαν.

Μόνο γιατί όπως πέρναα με καμάρωσες
και στη ματιά σου να περνάη
είδα τη λυγερή σκιά μου, ως όνειρο
να παίζει, να πονάη,
μόνο γιατί όπως πέρναα με καμάρωσες.

Γιατί, μόνο γιατί σε σέναν άρεσε
γι’ αυτό έμεινεν ωραίο το πέρασμά μου.
Σα να μ’ ακολουθούσες όπου πήγαινα,
σα να περνούσες κάπου εκεί σιμά μου.
Γιατί, μόνο γιατί σε σέναν άρεσε.

Μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα,
γι’ αυτό η ζωή μου εδόθη.
Στην άχαρη ζωή την ανεκπλήρωτη
μένα η ζωή πληρώθη.
Μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα.

Μονάχα για τη διαλεχτήν αγάπη σου
μου χάρισε η αυγή ρόδα στα χέρια.
Για να φωτίσω μια στιγμή το δρόμο σου
μου γέμισε τα μάτια η νύχτα αστέρια,
μονάχα για τη διαλεχτήν αγάπη σου.

Μονάχα γιατί τόσο ωραία μ’ αγάπησες
έζησα, να πληθαίνω
τα ονείρατά σου, ωραίε που βασίλεψες
κ’ έτσι γλυκά πεθαίνω
μονάχα γιατί τόσο ωραία μ’ αγάπησες.


Ε. Μπράουνιγκ, Σονέτο XLIII

Πώς σ’ αγαπώ; Τους τρόπους ας μετρήσω.
Σ’ αγαπώ στο βάθος, πλάτος και ύψος
που η ψυχή μου δύναται να φτάσει, σαν ψάχνει αόρατη
να βρει το τέλος του Είναι και της Χάρης της ιδανικής.
Σ’ αγαπώ στο επίπεδο της ταπεινότερης
καθημερινής ανάγκης, κάτω απ’ τον ήλιο ή του κεριού
το φως.
Σ’ αγαπώ ελεύθερα, όπως παλεύουν οι άντρες
για το Δίκιο.
Σ’ αγαπώ αγνά, όπως απεχθάνονται τον Έπαινο.
Σ’ αγαπώ με το πάθος που έντυνα
παλιά τις λύπες μου και με την πίστη
των παιδικών μου χρόνων.
Σ’ αγαπώ με μιαν αγάπη που νόμιζα πως έχασα
μαζί με τους χαμένους μου αγίους – σ’ αγαπώ
με την ανάσα,
τα χαμόγελα, τα δάκρυα όλης της ζωής μου! – και αν
ο Θεός ορίσει,
θα σ’ αγαπώ περισσότερο μετά το θάνατο.

Κυριακή, 12 Φεβρουαρίου 2017

Μέλπω Αξιώτη, Η ψυχή του νησιού


Φύλλο εργασίας

1.       Ποια είναι τα πρόσωπα του κειμένου και ποιο το θέμα της συζήτησής τους;
2.    Ποια είναι τα βασικά θέματα που απασχολούν την Αξιώτη στο κείμενο και ποια στάση υιοθετεί απέναντι σ’ αυτά;
3. Οι συνομιλητές έχουν κοινές απόψεις για το θέμα που συζητούν ή διαφοροποιούνται;
4.      Ποια είναι τα συναισθήματα των προσώπων;
5.      Να συσχετίσετε την εικόνα του βιβλίου σας (σελ. 218) με το κείμενο.
6.      Δείτε τα videos και σχολιάστε τις αλλαγές στο νησί της Μυκόνου.
7.     Να σχολιάσετε τη λειτουργία του χρόνου στο αφήγημα (ευθύγραμμη αφήγηση, αναδρομή, πρόληψη). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας με στοιχεία του κειμένου.
8.      Γιατί ο διάλογος χαρακτηρίζεται παράλυτος;
9.      Θα χαρακτηρίζατε το αφήγημα παραδοσιακό ή μοντέρνο και γιατί;
10. Να χαρακτηρίσετε τα παρακάτω σχήματα λόγου (μεταφορές, εικόνες, αποστροφές, συνεκδοχή, ασύνδετο σχήμα, ρητορική ερώτηση).

ú  Κι ο διάλογος είναι παράλυτος.
ú  «Μα δεν έχει δα την ανάγκη σου ο ξένος για να ποθάνεις..»
ú  τα πατικωμένα σπίτια μες στη Σκάρπα, που να τα τρώει η θάλασσα
ú  Θέλει ο ξένος να πάρει την καρέκλα σου οπού κάθεσαι; εξάπαντος θα τηνε πάρει·
ú  ο ξενιτεμένος στέκονταν στα πανιά
ú  Η ψυχή του νησιού –συλλογίζεται ο μηχανικός– πάει και τρυπώνει σ' ένα χώρο όλο και πιο συμπιεσμένο
ú  Εδώ τον κόβει ο γέρος.
ú  Στον καιρό μου ο κόσμος ήτανε εδώ θαλασσινός, μες στην αρμύρα μέχρι το λαιμό του!
ú  Oπού γινήκανε στεριανοί, ξενοδόχοι, πλήθος οι ξενοδόχοι, υπερετούνε τον ξένο βλέπεις, έχουν και τη μπουτίκα, υπερετούνε και μέσα κει.
ú  «Το βέβαιο είναι πως έρχονται απ' την Αμερική οι ομογενείς, βλέπουν το μέρος που γεννήθηκαν, το βρίσκουν πράγματι πολύ μοδέρνο, θαυμάζουν.
11.    Να σχολιάσετε τη γλώσσα του κειμένου.
12.   Να γράψετε δύο παραγράφους με θέμα τα θετικά και τα αρνητικά του τουρισμού. (200 λέξεις)
13.   Να υποθέσετε ότι είστε ο γέρος του κειμένου. Να γράψετε μια ημερολογιακή σελίδα με θέμα το νησί σας και τον κόσμο που άλλαξε. (200 λέξεις)
14.   Ψηφιακή εργασία. Να δημιουργήσετε μία παρουσίαση (power point) ή μια αφίσα http://edu.glogster.com/ ή ένα video (https://animoto.com/) για την προβολή του τόπου σας.

δικτυογραφία





πηγή φωτογραφιών